Archive | Klimaat RSS feed for this section

Wat doe jij eraan…?

2 jan

Duurzaamheid, klimaatverandering, CO2, het opraken van de olie… het lijkt allemaal ver van ons bed, maar is dat wel zo? In deze nieuwe rubriek vertellen plaatsgenoten wat zij er zelf aan doen.

Achtereenvolgens komen aan het woord: Mirjam Bemelmans,  de bewoners van Open Cirkel, Patricia van Rooij, en Jos Hermans (De Negenmannen). De teksten zijn van Eric Schoones .De rubriek is eerder verschenen in het Brabants Centrum.

 

Mirjam Bemelmans over een duurzame leefstijl

Niets is onmogelijk

Deze serie interviews is een gezamenlijk initiatief van de Lokale Agenda 21 en van Transition Town Boxtel. Lokale Agenda 21 is aardig ingeburgerd, organiseerde veel informatiebijeenkomsten over duurzaamheid en spraakmakende acties, zoals de composteerbakken en de biologische producten telling in de supermarkten. Transition Towns is een betrekkelijk nieuw fenomeen en in Boxtel nog in oprichting. Het doel: van onderop, gezamenlijk met je straat, wijk of dorp iets doen, het duurzame heft lokaal in eigen hand. Die positieve insteek inspireerde Mirjam Bemelmans meteen al bij de eerste informatieavond en inmiddels is ze actief voor Transition Town Boxtel: “Go! De schouders eronder!”

Ze kreeg een milieubewuste leefstijl niet van huis uit mee, zo is het nog niet gelukt haar ouders op te voeden en in haar vroegere werkkring zag ze veel verspilling: “Er rolden ooit 500.000 onbruikbare producten  van de lopende band en niemand kwam op het idee om de machines te stoppen, onbegrijpelijk.” Van haar huidige werk als voetreflexologe komt nog weinig, de zorg voor haar zoontje Polo met diabetes type 1 vraagt de nodige aandacht en met haar eigen Stichting Suikeroom bereikte ze al veel bij de zorgverzekeraars in haar strijd voor een continu glucose sensor voor patiëntjes zoals Polo. Ambitieuze doelen bevallen haar wel: “Nadat ik de film van Al Gore had gezien gingen alle gloeilampen de deur uit en nam ik me voor om in één jaar 5000 bomen te planten.”

Ze is wel geduldiger geworden, neemt nu tijd om te oogsten: “Dat scheelt een hoop energie. We waren echte workaholics, maar nu is er meer tijd voor de kinderen. Ze tellen vogelnestjes in de bomen als we naar school fietsen, daar geniet ik van. Kinderen van nu, met steeds nieuw speelgoed dat even snel weer kapot gaat, zijn trouwens niet makkelijk tevreden en dat proberen we anders te doen.” Ook het wafelijzer van twintig jaar oud kan zich bij Mirjam verheugen in een opgeknapt, tweede leven en de moestuin bij haar huis in Boxtel-Oost, waar op schrale grond alles moeizaam groeit, draagt onbedoeld bij aan een minder jachtige en duurzame levensstijl.

Haar vriend Luc is een gemankeerde uitvinder en bedacht een ventilatiesysteem op zonne-energie. “In huis hebben we al veel duurzaam vertimmerd, maar de zonne-panelen en een warmteterugwinsysteem wachten nog tot de subsidie is aangevraagd.”

Is Boxtel groen genoeg? “Ik verbaas me over hoe gemakkelijk bomen worden gekapt en dat we nu pas plastic gescheiden ophalen. Gelukkig zijn er velen in Boxtel met een groen hart, actief en betrokken, maar we willen graag iedereen laten zien hoe leuk het is om je met groene ideeën in te zetten voor een betere toekomst voor je kinderen.”

 

Bewoners van Open Cirkel over duurzaamheid in de wijk

Rekening houden met elkaar

Op de eerste tuinzaterdag van het jaar wordt er bij Open Cirkel flink gesnoeid en geharkt. Even tussendoor, aan de keukentafel bij Hans Bleumink, halen initiatiefnemers Gon van Buchem en Jean-Pierre van Eekelen herinneringen op aan de begintijd van dit ecologisch woonproject op Munsel. Een ‘Vereniging van Toekomstige Bewoners’ kreeg de vrije hand om samen met een zelfverkozen duurzame architect en met medewerking van de gemeente, een eigen wijkje van vijftien huizen te bouwen, inclusief een gemeenschappelijke ecologische binnentuin, met een speeltoren voor de kinderen, kruidentuin, kippenhok, rozenperkje en een notenboom, goed voor een gezellig schaduwplekje in de zomer.

Petra Souwerbren, die ook aan de Open Cirkel woont, schuift aan bij het gesprek: “Het idee ontstond op de Kleine Aarde en we vergaderden ons suf, nu doen we dat vooral voor de gezelligheid.”

Dus hier geen rijdende rechter aan de deur om hakketakkende buren te kalmeren? Jean-Pierre lacht: “Toen ik ooit drie zaterdagen niet kon helpen vond ik wel een lading snoeihout op mijn aanhanger met een aardig briefje erbij of ik het even weg wilde brengen.” De sfeer is goed: “Zeker, geen enge sociale controle, niet betuttelend, maar wel betrokken, flexibel en rekening houdend met elkaar.”

Petra: “Iedereen heeft zijn eigen tuin, maar we wilden niet anoniem naast elkaar wonen, dus geen strenge schuttingen, liever wat ruimte.”

Het buurtje blijft jong, voor kinderen is het zeker een paradijsje, maar ook voor alleenwonenden is het er prettig met de gemeenschappelijke tuin als ongedwongen ontmoetingsplaats. Gon: “Als je allemaal achter je eigen voordeur blijft zitten is de stap naar contact veel groter.” Hans: “Als er iets is zijn we er voor elkaar.”

Jaarfeesten worden gezamenlijk gevierd en in de zomer zitten de bewoners aan een lange feestelijk gedekte tafel. Hans: “Toen we hier een paar jaar geleden kwamen wonen waren we al heel snel deelgenoot, dat was heel plezierig.” Petra: “Er wordt vaak gesproken over het gemis aan sociale cohesie in veel wijken.” Hans: “Wij hebben het hier letterlijk een plek gegeven.” Petra: “Ja, hier blijkt dat het ook in deze tijd kan, het ontstaat vanzelf.”

 

Patricia van Rooij over belonen van gewenst gedrag

Omgaan met overvloed

Afval scheiden doet ze al heel lang, plastic sinds het op de milieustraat kon worden ingeleverd. “Die ligt op de route naar De Schoffel waar we met vrienden om-en-om de boodschappen voor elkaar halen.” Thuis  is er ook nagedacht over de route, met een kastje van Ikea in de keuken, is het apart houden van plastic, papier en gft eenvoudig en praktisch. De kinderen doen gewoon mee. “Dit soort dingen leren ze gemakkelijk, net als lichten uitdoen, kraan zacht en kort open, niet anders dan je jas ophangen.”

Patricia van Rooij is paardengedragstherapeut, een van de eersten in Nederland: “Goed paardenwelzijn is gebaseerd op hoe het in het wild gaat, als je daar te veel van af wijkt dan krijg je gedragsproblemen. Als herconditionering dan nodig is, dan maak ik gebruik van het belonen van gewenst gedrag, dat werkt heel goed bij dieren maar ook bij mensen!”

Het goede stimuleren, is dat haar filosofie? “Ja, dat werkt. Ik wil geen tweede auto aanschaffen vanwege het milieu maar door een abonnement te nemen op een gedeelde auto, word ik beloond omdat ik zo een stuk goedkoper uit ben.” De regering moet meer doen? “Ja, we leven in overvloed en het is moeilijk om onszelf voldoende te begrenzen, daar zou de overheid een grotere rol in kunnen hebben. Je ziet met het rookverbod dat het kan, de meerderheid houdt zich eraan. En verder de juiste dingen stimuleren, bijvoorbeeld biologisch vlees goedkoper maken dan vlees uit de bio-industrie. Ik eet nauwelijks vlees en uitsluitend biologisch. Als ik wel industrievlees zou eten, zou ik mezelf medeplichtig maken aan het dierenleed.” Maar ze voelt zich geen idealist? “Nee, ik heb niet het gevoel dat ik al heel veel doe.”

Dat kleine beetje plastic wat maakt het uit? “Nee, zo denk ik niet. Het gaat om je houding en stilstaan bij je keuzes. Ik neem in de winkel geen plastic tasjes aan, maar kinderspeelgoed in plastic koop ik nog wel.” Ze stoort zich soms aan onze wegwerpcultuur en op de milieustraat viste ze een gave sjoelbak uit de houtcontainer. “Vroeger zou ik me daarvoor schamen. Ik hoop dat steeds meer mensen de weg naar de tweedehands winkels ontdekken, de Vincentiusvereniging doet goed werk en gelukkig krijgen we hier ook de kringloopwinkel Het Goed.”

Het liefst zou ze zelfvoorzienend zijn: “De energie van zon is zo prachtig, daar zou ik graag meer gebruik van maken. ‘Verbeter de wereld begin bij jezelf’, verantwoordelijkheid nemen voor mijn eigen gedrag, dat vind ik niet altijd gemakkelijk maar wel heel belangrijk.”

 

Jos Hermans (De Negenmannen) over de viswijzer 

Verantwoorde vis op de kaart

De Viswijzer is een handig kaartje, ooit bedacht door het Wereld Natuur Fonds en Stichting De Noordzee, waarmee je in één oogopslag kunt zien of de vis die je koop voldoet aan milieueisen en niet tot uitsterven van soorten leidt. Duizenden mensen lopen er inmiddels mee in de portemonnee of handtas en mede daardoor zal er volgend jaar in supermarkten alleen nog duurzame vis worden verkocht. Maar wat doen de restaurants? We gingen langs bij Jos Hermans van Restaurant de Negenmannen.

Een goed idee, die Viswijzer? “Ja, ik sta er helemaal achter. We zijn er al een jaar of zes in de weer met duurzame vis.” Hij haalt een oorkonde van Euro-Toques – een Europese vereniging van duurzame koks – van de muur, mede ondertekend door zijn leverancier uit Yerseke. Samen verantwoordelijk voor duurzame vis is het devies: ”Ik sta erop en het is een kwestie van vertrouwen, want ik kan het aan de vis niet zien waar hij precies is gevangen.”

Toch staat er Hollandse kabeljauw op de kaart, is dat wel duurzaam? “Die wordt gevangen in Noorse wateren, wèl duurzaam dus, maar zeetong bijvoorbeeld doe ik absoluut niet, ook al wordt er vaak om gevraagd. Klanten begrijpen wel dat het gaat om behoud van de vissen en de visserij en er zijn goede alternatieven.”

En de smaak? “Die is van duurzame vis dikwijls beter. Alleen gekweekte zalm valt vaak tegen en kwekerijen veroorzaken veel vervuiling.”

Jos Hermans werkt al lang met streekproducten van het seizoen: “Dat is soms lastig, maar aardbeien in de winter daar hoef je niet lang over na te denken. Ze smaken niet en ze kosten teveel energie. Toch vraag ik me weleens af of de boontjes van mijn groenteboer uit Middelsbeers, die alleen bestrijdingsmiddelen gebruikt om zijn bedrijf overeind te houden, minder duurzaam zijn dan biologische boontje die worden ingevlogen uit Kenia. Vis halen we sowieso zoveel mogelijk van dichtbij.”

Wat kunnen mensen thuis doen? “Heel veel, vis in de supermarkt gaat de goede kant op, maar het biologisch vlees ligt vaak in een hoekje en de kiloknallers vooraan.”

En wat doet hij zelf thuis? “Tsja, mensen zullen wel zeggen dat ik in een te grote auto rijd.” Voelt hij zich in de gaten gehouden dan? “Nee hoor. November vorig jaar kreeg het eerste restaurant in Nederland het certificaat van “Duurzame vis op de kaart” en daar ga ik ook aan werken.”

Download de Viswijzer op: www.wnf.nl

 

Deze serie interviews is een initiatief van Lokale Agenda 21 www.lokaleagenda21.nl en

Transition Town Boxtel http://transitiontowns.nl.

Meer info over milieugroepen in Boxtel: 06 15173136.

 

Klimaatverandering en wat doen wij eraan?

2 jan

regentonLokale Agenda 21 vindt de problemen van KLIMAATVERANDERING erg urgent. De werkgroep zet zich in om de inwoners Boxtel bewust te maken van situatie en te stimuleren om zelf maatregelen te nemen. Klimaat is namelijk een onderwerp voor de VN, Brussel en Den Haag, maar ook voor Branbant, Boxtel en een ieder persoonlijk!

Wij hebben een presentatie beschikbaar: “KLIMAATVERANDERING – Wat je zelf kunt doen aan een wereldprobleem”.

U kunt dit als pdf lezen en downloaden (zie balkje hierboven) .

Neem contact met ons op want wij geven deze presentatie graag en kosteloos voor uw vereniging, werkgroep of werkkring. Hieronder alvast een korte samenvatting.

 

 De overheidsdoelen voor 2020:

-    30% minder broeikasgassen zoals CO2 dan in 1990

-    Energiebesparing 2% per jaar (nu is het 1% per jaar)

-    20% van energiegebruik duurzaam opwekken (nu 2%)

CO2 uitstoot

De gemiddelde CO2 uitstoot per persoon per jaar is 12.000 kilogram. Hieronder geven wij tips om op individueel niveau te besparen op drie gebieden: vervoer, eten en energie.

Vervoer: wat kun je doen?

 1: Zoek alternatieven voor auto en vliegtuig

Maak bewuste keuzes ten gunste van het milieu. Is een vliegvakantie echt nodig? Retour New York is gelijk aan ½ jaar uitstoot van je verwarmingsysteem. Is je werkplek goed bereikbaar met het openbaar vervoer? Gebruik vaker de fiets voor bijvoorbeeld boodschappen doen, naar de sportclub gaan of bij familie op bezoek.

2: Auto toch echt nodig? Dan verstandig en zuinig in gebruik!

Het Nieuwe Rijden wordt door rijscholen gedoceerd. U kunt 10% brandstof besparen door anders te rijden. Ook de snelheid is belangrijk: 10% minder als u 100km/uur  rijdt i.p.v 120! Raam open i.p.v. airco levert ook een aanzienlijke besparing op. Koop een energiezuinige of hybride auto (ook fiscaal voordelig) en denk ook aan de mogelijkheden van carpoolen.

 

Voedsel: wat kun je doen?

Gemiddeld ongeveer 20% van onze CO2 uitstoot is het gevolg van onze voedselvoorziening. Belangrijkste oorzaken:

-    Vlees en zuivel (krachtvoer en gassen uit mest)

-    Kunstmest

-    Kassen (licht en warmte)

-    Transport (tomaten uit Spanje, bonen uit Kenia)

-    Invriezen, kant-en-klaar producten

-    Onnodig verpakking

1. Eet eens wat minder vlees: voor de productie van 1 kg rundvlees is 7 kg krachtvoer nodig.

Eet 25 gram vlees minder per dag, of 1 keer per week niet dat scheelt 90 euro per jaar en bespaart 250 kg CO2 (2%). Minder vlees is bovendien goed voor je gezondheid. Minder zuivel helpt ook veel!

2. Koop groenten van het seizoen

-    Minder energiegebruik in kassen

-    Het invliegen van 1 kg tropisch fruit kost 3 liter brandstof

-    Ontdek de groente en fruit van het seizoen!

3. Koop EKO/ biologische of streekproducten

-    Producten uit de streek: veel minder transport (Duinboeren, Mortelboeren, Groene Woud)

-    Biologische producten: geen kunstmest, minder krachtvoer

-    Te koop op diverse plaatsen in Boxtel, ook in de meeste supermarkten!

 

Energie: wat kun je doen?

1. Energiebesparend gedrag (gas)

Verwarming: plaats een automatische thermostaat op juiste plek, thermostaat een graadje lager, een uur voor slapen 10o lager, kamers die je weinig gebruikt niet verwarmen.

Warm water:  liever douchen dan in bad (bad kost 3 x zo veel water en gas), waterbesparende douchekop (scheelt €40 en 80 kg CO2 ), zet je warmwaterboiler op 75o (vaak afgesteld op 80 of 90o).

Totale besparing van deze maatregelen: 500 en 900 tot 1500 kg CO2 oftewel 25 tot 45% van de energie uitstoot!

Dat scheelt € 300 tot 500 euro per jaar!

2.   Energiebesparende voorzieningen (gas)

-    Als je je oude verwarmingsketel toch vervangt, koop dan een HR-ketel. Dat scheelt 780 kg CO2 per jaar en 250 euro.

-    Als je verbouwplannen hebt ga dan na hoe je goed kunt isoleren.

3. Energiebesparende voorzieningen (elektra)

Veel apparaten zijn er in energievriendelijke uitvoeringen

-    Een laptop is 30% zuiniger dan een PC (scheelt 9 euro per jaar)

-    Een LCD-televisie is zuiniger dan een gewone (scheelt 35 euro per jaar)

-    Duurzame energie in huis. Let op energielabels van apparaten. Een A++ koelkast bespaart      jaarlijks 200 kg CO2 en 70 euro.

-    Kies voor verlichting altijd spaarlampen of ledlampen.

4. Zelf duurzame energie opwekken

Kies zomogelijk voor investeringen in het zelf opwekken van energie.

Een zonneboiler kost bijv. € 2000 – 3000 en heeft een terugverdientijd van 8 tot 12 jaar.

Zonnecellen kosten € 700 per m² en kunnen in  15 jaar terugverdiend worden.

Voor deze maatregelen bestaan subsidies van bijvoorbeeld het Vlagheidefonds, Provincie (BrabantBespaart), gemeente Boxtel. U mag de subsidies stapelen, dus meerdere tegelijkertijd aanvragen voor dezelfde maatregel!

5. Investeer in duurzame verwarmingssystemen

-    Vloer- en wandverwarming (lage temperatuur verwarming)

-    Modulerende verwarmingsketel en warmtekracht (HRe-ketel)

-    Vaak alleen mogelijk bij verbouwing of nieuwbouw

6. Schakel over op groene stroom en groen gas.

 

Samengevat: met eenvoudige maatregelen kan in een gemiddeld huishouding 10% bespaard worden. Dat staat ongeveer gelijk aan € 525 en 1240 Kg CO2  

Probeer het!